Lương Trọng Minh: Thầy của các Đại kiện tướng

23h24 | 21/04/2017 Tin nổi bật
Học chơi cờ khá muộn (so với các “hạt giống” bây giờ), nhưng Lương Trọng Minh lại có được những thành công mà không phải ai cũng có. Ông là người Việt Nam đầu tiên được Liên đoàn cờ Vua quốc tế (FIDE) công nhận là huấn luyện viên đẳng cấp quốc tế, là một trong ba trọng tài quốc tế người Việt Nam. Các thế hệ học trò của ông là những đại kiện tướng, là những niềm hi vọng vàng của cờ Vua Việt Nam.

Bắt đầu muộn

Sinh ra và lớn lên ở phố Hàng Gai, Hà Nội, cậu bé Lương Trọng Minh được cha dạy chơi cờ Tướng ngay từ khi còn rất nhỏ. Cậu theo cha trong những lần ông đi thi đấu cờ Tướng khắp trong và ngoài vùng. Đến năm học lớp 7, trong một hội cờ ở Đền Sóc, vô tình cậu được xem một trận thi đấu cờ Vua và “thích ngay từ lần đầu tiên nhìn thấy người ta chơi nó”. Như có một lực hút vô hình, cậu bé Minh bắt đầu lần mò học chơi và tìm kiếm những cuốn sách cờ Vua để đọc: “Hồi đó sách vở rất hiếm. Tôi lùng tìm khắp nơi nhưng không có: sách tiếng Việt thì rất ít, sách tiếng Nga thì lại không đọc được”. Mê Toán, cậu tìm thấy những bài viết về cờ Vua qua những cuốn sách Toán. Lúc đó, dù chơi chưa thạo, nhưng mỗi khi xem người khác chơi, cậu luôn tự tìm ra một hướng đi cho mình và thầm nghĩ “Nếu là tôi, tôi sẽ không đi như thế…”. Cứ âm thầm thích, âm thầm đam mê vậy thôi chứ cậu không hề có định hướng sẽ tiến xa hơn trong bộ môn này. Học hết lớp 10, Minh thi vào khoa Chế tạo ô tô của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội (một trong những khoa mơ ước của học sinh thời đó) và trở thành một trong 3 sinh viên có số điểm cao nhất được cử sang học tập tại Liên Xô.



“Sang Liên Xô, niềm đam mê bấy lâu nay của tôi đã được thỏa mãn”. Ngay từ năm thứ nhất, Minh đã ghi danh vào CLB “Chim Báo Bão” – câu lạc bộ cờ Vua dành cho các sinh viên đại học của Nga: “Ở đây, tôi được học cùng các kiện tướng, được tham gia thi đấu các giải. Tôi còn nhớ, người thầy đầu tiên của tôi ở Nga là kiện tướng Vladimiar Vloxkin. Khi đó ông đã rất già (ông sinh năm 1928 và mất khi tôi sắp học xong đại học). Ông dạy cho tôi rất nhiều bài học quý và giúp tôi hiểu ra rất nhiều điều trong trường phái cờ Vua Xô Viết”. Miệt mài học, miệt mài nghiên cứu và thi đấu thực tiễn, sau 3 năm, Minh đã vượt qua hết các cấp và đứng trong đội ngũ đại kiện tướng của Liên Xô. Đây là bậc trình độ cao nhất của câu lạc bộ cờ Vua “Chim Báo Bão”. Vì thế, họ giới thiệu Minh về sinh hoạt ở trường đại học chính nơi anh đang học. Anh trở thành đội trưởng đội cờ Vua của trường đại học Cơ khí ô tô Matxcova. Lúc này, anh đã sưu tầm được 400 -500 cuốn sách về cờ: “Ở Nga có những cách bán sách rất thú vị như là: đổi sách này lấy sách khác hoặc đổi giấy vụn lấy sách (cứ 40kg giấy vụn lại đổi được một cuốn sách). Có cửa hàng có những cuốn sách quý hiếm như: bộ Shehlock Holme của Conan Doyle, thơ Puskin… , lại có nhà sách chuyên bán những loại sách cờ. Hồi đó, không có tiền để mua sách, tôi đã nhờ bạn bè gom giúp giấy vụn. Cứ được 40kg giấy tôi lại mang đổi lấy sách trinh thám, rồi lại đem sách trinh thám đổi lấy sách cờ.” Cứ kiên trì góp nhặt như vậy, đến khi về nước, anh đã có trong tay một gia tài sách cờ đồ sộ và một khối lượng kiến thức “không thể đong đếm” được.

Trở về nước trong thời điểm ngành công nghiệp chế tạo ô tô ở Việt chưa phát triển, những kiến thức học được ở nước ngoài không có đất dụng võ, trong những ngày lang thang chưa có định hướng cho tương lai nghề nghiệp của mình, Minh vô tình đến Liên đoàn cờ Vua Hà Nội xem người ta thi đấu. Bất ngờ, anh được anh Đặng Tất Thắng (bây giờ là Tổng thư kí  Liên đoàn Cờ Việt ) đề nghị đấu thử với nhà vô địch các giải đấu không thích thức thời bấy giờ. Và từ trận đấu thử này, cuộc đời của anh đã bắt đầu gắn chặt với cờ Vua.

Năm 1986 là năm đầu tiên cũng là năm cuối cùng Minh tham gia thi đấu trong giải vô địch quốc gia. “Hồi đó, thi đấu giải cờ Vua rất vất vả. Tôi có tên trong đội tuyển Hà Nội tham gia giải đấu quốc gia. Giải này diễn ra trong gần 1 tháng, có 14 vận động viên tham gia thi đấu 13 ván vòng tròn. Mỗi ván đấu kéo dài đến 6 tiếng đồng hồ. Kết thúc giải năm đó tôi đứng thứ hạng thứ 5 (trên 14) nhưng cũng bị sụt mất 5kg”. Lương Trọng Minh nhận ra rằng tuổi tác và sức khỏe của anh không phù hợp với việc trở thành một vận động viên thi đấu. Cùng với việc trước đó một năm, một vận động viên do anh “huấn luyện” lọt vào top 6 giải vô địch quốc gia, anh quyết định chọn một hướng đi mới cho mình: trở thành huấn luyện viên cờ Vua.

Bước ngoặt

“Muốn biết một huấn luyện viên có thành công hay không, hãy nhìn vào học trò của anh ta”. Nếu căn cứ vào tiêu chí này thì Lương Trọng Minh đã thành công trong vai trò huấn luyện viên của mình. Cần mẫn truyền dạy cho các thế hệ học trò đi sau những chiến thuật, chiến lược mà mình thu góp được, khuyến khích sự sáng tạo và biết cách khai thác tối đa sức mạnh tiềm ẩn ở học trò, Lương Trọng Minh đã thu được nhiều quả ngọt: học trò của ông đã giành được những thành tích cao trong các giải đấu, trở thành những đại kiện tướng nổi tiếng như: Bùi Vinh, Hoàng Thanh Sơn… Năm 1999, cũng là học trò của ông – vận động viên cờ Vua Lê Thanh Tú đã đạt huy chương Đồng tại giải vô địch cờ Vua trẻ thế giới tại Tây Ban Nha. Nhờ giải thưởng này, ông đã nhận được bằng khen của Thủ tướng Chính Phủ. Và cũng nhờ thành tích này (cộng với tập hợp những thành tích trước đó), ông được mời sang giảng dạy ở Học viện cờ Vua Đông Nam Á tại Singapore. 

Tâm huyết với nghề giảng dạy, ông nghiên cứu rất nhiều trường phái cờ khác nhau. Và ông nhận ra rằng: “Trường phái cờ Xô Viết rất hàn lâm, nặng về lý thuyết mà nhẹ thực tiễn nên trẻ em rất khó tiếp thu. Hơn nữa, một vài tư tưởng trong trường phái này đã trở nên lạc hậu. Nhiều chuyên gia Nga cho rằng, một đứa trẻ nên bắt đầu tiếp xúc với cờ Vua từ năm 9 tuổi là tốt nhất. Vì bản chất của cờ là dựa vào tư duy logic và tư duy trừu tượng. Lên 9 tuổi là lúc đứa trẻ tập hợp đầy đủ và hoàn thiện 2 loại tư duy này. Tôi rất nghi ngờ quan điểm này bởi vì trẻ em bây giờ phát triển rất sớm. Một đứa trẻ 5 tuổi thường có tư duy trừu tượng rất tốt, còn tư duy logic thì có thể được học từ lúc 3tuổi. Một vận động viên nhí muốn tham gia giải vô địch cờ Vua thế giới hạng 8 tuổi thì phải bắt đầu luyện tập từ lúc 5 tuổi” Bởi vì, đào tạo một đứa trẻ từ chỗ chưa biết gì thành một vận động viên thi đấu ở giải cờ quốc tế là một quá trình cần rất nhiều thời gian, đầy gian khổ và đòi hỏi một sự kiên trì rất lớn.

Thực tế đã chứng minh quan điểm của Lương Trọng Minh là chính xác bằng những thành tích mà học trò của ông đạt được. Giải vô địch cờ Vua trẻ quốc gia 2010 diễn ra vào cuối tháng 7 vừa qua, có tổng cộng 27 huy chương thì học trò của ông “ẵm” gọn 16 chiếc. Trong đó tuyển thủ nhí Bùi Minh Thành (7 tuổi) chiếm tới 6 huy chương (số lượng huy chương tối đa mà một vận động viên có thể nhận được). Cậu bé này đang là một trong hai niềm hi vọng vàng (lứa tuổi nhi đồng) của cờ Vua Việt Nam và em bắt đầu học chơi cờ khi mới gần 5 tuổi.

Cờ của người Việt

Cờ Vua là niềm đam mê lớn nhất trong cuộc đời Lương Trọng Minh. Ông có thể say mê nói về cờ bao nhiêu cũng không thấy chán. Nhưng theo đuổi cờ Vua không chỉ để thỏa mãn niềm đam mê của bản thân, ông còn trăn trở về sự phát triển của nền cờ Vua nước nhà. Theo ông, Việt Nam là một dân tộc lớn (với số dân tương đối đông), cũng là một dân tộc tương đối thông minh nhưng trình độ cờ Vua của Việt Nam  khá thấp so với thế giới, thành tích của người Việt trên đấu trường quốc tế còn rất khiêm tốn. Sau nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực cờ, ông hiểu ra một trong những nguyên nhân của vấn đề là chúng ta gặp rào cản về ngoại ngữ. Nhiều Huấn luyện viên cũng như Vận động viên trong nước gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin vì trình độ ngoại ngữ yếu. Được mời đi dạy cờ, đi nói chuyện về cờ ở nhiều trường, lớp và nhiều địa phương, ở đâu ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của ngoại ngữ và kêu gọi mọi người tập trung nâng cao khả năng ngoại ngữ. Xã hội phát triển ngày một nhanh, thông tin được cập nhật từng phút một, nếu không có ngoại ngữ, chúng ta sẽ bị tụt lại, bị lạc hậu so với thế giới. Và cũng vì lý do này mà những cuốn sách về cờ Vua ở Việt Nam không phải là dễ tìm.

Nghiên cứu đến nhuần nhuyễn trường phái cờ Vua Xô Viết rồi lại tìm hiểu kĩ càng trường phái cờ của các nước tư bản, ông đã cho ra đời bộ sách cờ Vua cho người Việt. Đó là bộ sách gồm nhiều tập (bao gồm 300 bài học dạy một người từ chưa biết gì đến trình độ kiện tướng). Mỗi tập sách là một nấc trên chiếc thang dẫn đến trình độ đỉnh cao. Các tập sách có tính chất tiếp nối, người đọc phải thật “ngấu” tập trước thì mới có thể hiểu được tiếp tập sau. Bộ sách được xây dựng trên cơ sở tự học, ông muốn nâng cao nền cờ Vua thực tiễn đi cùng với sách vở. Không chỉ tự mình viết, ông còn kêu gọi các học trò của mình cùng viết, mạnh dạn viết để làm phong phú nguồn tài liệu về cờ Vua, giúp những người mới chơi không phải vất vả tìm kiếm như ông hồi còn trẻ.

Và cũng vì quan niệm cho rằng, một đứa trẻ nên bắt đầu tiếp cận với cờ Vua từ lúc 5 tuổi (chơi cờ Vua giúp trẻ thông minh hơn) và muốn chia sẻ với mọi người niềm đam mê cờ Vua của mình, mở rộng và tìm kiếm những tài năng, những vận động viên triển vọng cho nền cờ Vua Việt Nam nên ông đã mở một trường cờ mang tên Vietchess - cờ của người Việt. “Có lần, một người bạn là giám đốc một công ty ô tô ở Sài Gòn khuyên tôi bỏ cờ đi để về làm quản lý cho anh ấy (vì tôi học chuyên ngành ô tô), như vậy thì tôi sẽ giàu to rồi. Nhưng làm sao tôi có thể bỏ được cờ khi niềm đam mê ấy đã ngấm vào máu, đã trở thành sinh mạng của mình. Hơn nữa, tôi rất thích được “làm việc” với trẻ con”. 

Trường cờ Vietchess của ông đang “ươm mầm” rất nhiều tài năng cờ Vua trẻ cho đất nước. Những cô cậu học trò nhí vẫn đang ngày ngày miệt mài học tập, say mê trong từng nước cờ, ván đấu và luôn mang lại nụ cười luôn rạng rỡ cho thầy giáo của chúng - Huấn luyện viên Lương Trọng Minh.
Tag:
Hotline
0904.273.370 (Mr Minh)
Đối tác